روشن شدن چراغ چک اتومبیل دلایل زیادی دارد، مـا امروز رایجترین ها رابه شـما میگوییم. این اتفاق میتواند کمی نگران کننده باشد با روشن شدن چراغ چک اتومبیل ممکن اسـت سریعا راهی مکانیکی شویم اما این چراغ، چراغ چک و هشدار دهنده اسـت و دلیل زیادی برای نگرانی بیش از اندازه وجود ندارند، در ادامه از 0 تا 100 موضوع رابه شـما میگوییم ودر آخر نیز راه هایي را میگوییم کـه چراغ چک را رفع کنید.
چراغ چک اتومبیل
انژکتور سوخت
جایگاه دهم بـه انژکتور سوخت تعلق دارد. مشکلی کـه تقریباً هزینه آور خواهد بود. بنا بر گزارش CarMD ، تعویض انژکتور سوخت تنها 2 درصد از کل تعمیرات فنی خودروها درسال 2015 را شامل می شود و تقریباً میتوان گفت مشکل رایجی بـه حساب نمیآید.
پیش گیری ازآن هم ساده اسـت ولی همان گونه بی توجهی بـه بعضی نکات مانند رانندگی طولانی با سوخت کم «بخصوص وقتی کـه بیش از سه چهارم باک خالی اسـت» یا تعویض دیر بـه دیر صافی بنزین، هم چنین سوخت بی کیفیت، میتواند انژکتور رابه دردسر بیندازد و شـما را هم جزو آن دو درصد کند!
سیستم چرخش گاز اگزوز «ٍEGR»
مشکلات ERG طبق معمول هزینه قابل توجهی خواهند داشت بخصوص اگر علاوه بر تعویض شیر ERG تمام پورت هاي آنرا تمیز کنید «اقدامی کـه بسیار توصیه میکنیم چرا کـه میتواند تا مدتی طولانی خیالتان را آسان کند». درست اسـت با همه ی این اقدامات هنوز هم تعویض انژکتور سوخت برای جیبتان خسارت بیشتری دارد ولی مشکلات ERG حداقل برای چراغ چک متداول تر هستند.
ترموستات
عامل رایج تری کـه توجه بیشتری می طلبد، خرابی ترموستات اسـت. بـه گزارش پارس ناز قطعه اي کـه از تعداد زیادی از قطعات ماشین پرکار تر اسـت وبخصوص در نواحی گرمسیر دائما درگیر می شود. در نتیجه تعجبی ندارد اگر ترموستات را یکی از عوامل رایج روشن شدن چراغ چک بدانیم.
وایر شمع ماشین
خرابی وایر شمع و حتی خود شمع، چراغ چک را روشن خواهد کرد. البته خیلی باید خودروتان کم اهمیت باشد برایتان کـه آن قدر تعویض وایر و شمع ها رابه تعویق بیاندازید کـه چراغ چک پشت آمپرتان روشن شود! در هر لحظه اي، هر مکانی و هر شرایطی، نوع سوخت و ساز و عملکرد ماشین بـه شمع وابسته اسـت.
لازم بـه یادآوری مشکلات ناشی از خرابی وایر و شمع نیست، فقط همین قدر بدانید کـه اگر طبق بروشور ودر مدت لازم تعویض نشوند، بزودی کاتالیزور و کوئل احتراق خودروتان هم دچار مشکل می شوند کـه اتفاقا هردو این موارد از عوامل روشن شدن چراغ چک هستند کـه در ادامه خواهید دید!
سنسور شهر دبی جرمی هوا «MAF»
در ایالات متحده ششمین عامل رایج روشن شدن چراغ چک خراب شدن سنسور MAF اسـت ودر کل غرب حتی رتبه سوم رابه خود اختصاص داده اسـت. این اختلاف بدلیل آسیب پذیر تر بودن سنسور MAF در گرد و خاک، هوای خشک، تابستان هاي گرم، و حتی زمستان هاي خیلی سرد اسـت. پیشنهاد میکنیم فیلتر هوای خودروتان را «بخصوص ساکنین تهران» مرتب تعویض کنید چرا کـه بطور موثری از خرابی این سنسور پیشگیري می کند.
کوئل
پیش تر اشاره کردیم کـه بی توجهی بـه تعویض بـه موقع شمع و وایرِ شمع ها، بـه کوئل آسیب خواهد زد، مشکلی کـه برایتان هزینه اي مضاعف خواهد آورد. تعویض کوئل بـه تنهایی بیش از 3.5 درصد تعمیرات ماشین را در بر میگیرد.
شمع و کوئل
تعجبی ندارد اگر تعویض هم زمان شمع و کوئل را یک عامل جدا بدانیم چرا کـه در اکثر موارد مکانیک پس از تعویض کوئل شمع ها را نیز تعویض می کند. بـه عبارت دیگر با روشن شدن چراغ چک، احتمال خرابی هم زمان کوئل و شمع بیشتر از خرابی هریک از انها جدا از هم اسـت.
درپوش باک
عامل سوم شاید کمی بی ارتباط بنظر برسد ولی جالب اسـت بدانید درپوش باک اگر محکم بسته نشود میتواند چراغ چک را روشن کند. ممکن اسـت برایتان پیش آمده باشد کـه پس از سوختگیری و پر کردن باک، متوجه روشن شدن چراغ چک شده اید، کـه دراین شرایط کافی اسـت درب باک را سفت کنید. اگر مشکل همان گونه باقی ماند، درپوش را تعویض نمایید.
کاتالیزر
تعویض کاتالیزر، بـه رغم هزینه قابل توجه آن، بسیار رایج اسـت. مشکل متداولی کـه بیشتر شامل خودرو هـای فرسوده می شود. گذشته از این، هزینه تعویض کاتالیزر بخصوص برای خودرو هـای گرانقیمت ، تکان دهنده اسـت. در نتیجه صرف نظر از خودرویی کـه دارید، تاکید میکنیم کـه تعویض بـه موقع شمع ها را جدی بگیرید چرا کـه در غیر این صورت بـه خرابی کاتالیزر خود نیز سرعت می بخشید.
سنسور اکسیژن
رایجترین دلیل روشن شدن چراغ چک ، سنسور اکسیژن اسـت. خوشبختانه در مقایسه با سایر موارد، مشکل سنسور اکسیژن با هزینه کمی برطرف می شود. اما از طرف دیگر خرابی سنسور اکسیژن، ECU اتومبیل رابه هم میریزد. بـه شکلی کـه میتواند تا 40 درصد هم مصرف سوخت را افزایش دهد! تعویض سنسور اکسیژن بـه تنهایی 7.2 درصد تعمیرات اتومبیل را در بر میگیرد.
و در آخر نیز: چراغ چک خودرو و روش های خاموش کردن آن بدانیم
اگر چراغ چک خودروی شـما روشن اسـت بـه این معناست کـه خودروی شـما یک یا چند کد خطای OBD II دارد. وقتی سیستم OBD II یا «سیستم تشخیص عیب درونی اتومبیل» مشکلی را شناسایی کند کـه باعث شود میزان آلایندگی خودروی شـما بـه بیش از 1.5 برابر بیشتر از حد قانونی برسد. چراغ نشان دهنده اختلال در عملکرد موتور یا MIL روشن می شود تا در مورد بروز مشکل بشما هشدار دهد.
انواع کدهای خطا
کد خطا ترکیبی از چند شماره و حروف اسـت کـه با نوع خاصی از عیب ماشین مطابقت دارد. انجمن مهندسان اتومبیل نخستین بار لیست این کد هاي خطا را تهیه کردند تا تمام خودروسازانی کـه باید از قوانین آلایندگیOBD II در ایالات متحده پیروی کنند از کد هاي این لیست استفاده کنند. خودروسازان اروپایی و آسیایی نیز لیست یکسانی از کد هاي خطای پایه را انتخاب کردهاند. لیست کدهای خطا بـه 4 گروه اصلی تقسیم می شوند:
= کد هاي مربوط بـه موتور، گیربکس و سیستم آلایندگی کـه با حرف P نمایش داده میشوند کـه مخفف Powertrain بـه معنای سیستم انتقال قدرت اسـت.
= کد هاي مربوط بـه سیستم تهویه مطبوع، روشنایی، ایربگ ها و موارد دیگر کـه با حرف B نمایش داده میشوند کـه مخفف Body بـه معنای بدنه ماشین اسـت.
= کد هاي مربوط بـه سیستم ضدقفل ترمز، سیستم تعلیق و فرمان الکتریکی کـه با حرف C نمایش داده میشوند کـه مخفف Chassis بـه معنای شاسی ماشین اسـت.
= کد هاي مربوط بـه رابط سیمکشی و واحد هاي الکترونیکی شبکه محلی دستگاه نظارت کـه با حرف U نمایش داده می شوند کـه بـه ارتباطات شبکه اشاره دارد.
چراغ چک ماشین کد خطا
این 4 کد در ادامه بـه 2 گروه عمده تقسیم میشوند
= کد هاي عمومی یا جامع کـه رقم دوم آنها شماره صفر اسـت کـه نشان میدهد این کدها در تمام برندها و مدلهاي ماشین مشترک اسـت. وجود این کد ها برای تشخیص عیب پایه در سیستم آلایندگی اتومبیل الزامی اسـت.
= کد هاي پیشرفته یا مخصوص هر خودروساز کـه رقم دوم آنها شماره یک اسـت کـه نشان می دهد کـه این کد ها مختص یک برند و مدل خاص از یک اتومبیل اسـت.
بـه گزارش پارس ناز، وجود این کد هاي ویژه ضروری هستند تا بتوانند اطلاعات اضافی مربوط بـه تشخیص عیب برای تمام انواع خطا ها کـه فراتر از لیست پایه کد هاي عمومی باشد ارائه دهند و فقط محدود بـه کد هاي خطای مربوط بـه آلایندگی اتومبیل نباشد.
کد هاي خطا چطور ثبت میشوند
سیستم OBD II تمام فعالیت هاي مربوط بـه آلایندگی در خودروی شـما را نظارت می کند کـه شامل سیستم هاي جرقه زنی و سوخت رسانی، احتراق هاي نامنظم موتور، کاتالیزور، سیستم نظارت آلاینده هاي تبخیری «بخار بنزین و روغن» و دیگر سیستم هاي مختلف نظارت آلایندگی مانند سیستم گردش دوباره گاز هاي خروجی اگزوز و سیستم تهویه محفظه میللنگ می شوند.
تعداد زیادی از این موارد هر بار کـه با اتومبیل رانندگی میکنید تحت نظارت سیستم OBD II هستند درحالیکـه OBD II فقط هنگامی موارد دیگر را نظارت می کند کـه شرایط معینی از رانندگی یا کارکرد موتور پیش بیاید. ممکن اسـت سیستم OBD II بـهتنهایی آزمایش هاي معینی رابه صورت دورهاي انجام دهد مانند آزمایش نشتی بخارات بنزین.
اگر یک قطعه یا دستگاه کارکردی عادی در محدوده مرز هاي قابل قبول سیستم OBD II نداشته باشد یا در آزمایش OBD II مردود شود، سیستم OBD II یک یا چند کد خطا ثبت می کند کـه با عیب مورد نظر مطابقت دارد و چراغ چک موتور را روشن می کند تا بشما اطلاع دهد کـه مشکلی پیش آمده اسـت. در اکثر موارد چراغ چک موتور روشن شده و تازمانیکـه کد خطا پاک یا مشکل رفع نشود روشن می ماند.
در بعضی موارد مانند احتراق نامنظم موتور ممکن اسـت هنگامی کـه خطای موردنظر درحال رخ دادن اسـت چراغ چک روشن و خاموش شود «چشمک بزند» یا اگر وقوع خطای مذکور ادامه پیدا نکند ممکن اسـت چراغ چک بعد از مدتی خاموش شود. در واقع اگر چراغ چک خودروی شـما روشن اسـت ودر کامپیوتر خودروی شـما کد هاي خطا وجوددارد، خودروی شـما مورد تایید آزمایش آلایندگی OBD II نخواهد بود.
برای پشت سر گذاشتن آزمایش آلایندگی، چراغ چک باید خاموش باشد و هیچ کد خطایی نباید در حافظه کامپیوتر وجود داشته باشد. علاوه بر این، تمام موارد نظارت خودکار سیستم OBD II کـه خطا ها را بررسی می کند باید بدون شناسایی هیچ مشکل دیگری اجرا و کامل شوند تا ماشین موردتایید آزمایش آلایندگی واقع شود.
چراغ چک موتور چیست؟
چراغ چک موتور فقط بشما اطلاع میدهد کـه مشکلی مربوط بـه آلایندگی اتومبیل شناسایی شده اسـت. این چراغ در مورد مشکلی کـه باعث ثبت کد خطا شده اسـت، جدی یا جزئی بودن مشکل، اقدامی کـه بعد ازآن باید انجام دهید یا این کـه اگر مانند اکثر مردم روشن شدن چراغ را نادیده بگیرید چـه اتفاقی ممکن اسـت رخ دهد چیزی بشما نمی گوید.
چراغ چک موتور یک چراغ اخطار جامع و فراگیر برای تمام مشکلات اتومبیل نیست. مشکلات جدی مانند بالا رفتن بیش از حد دمای موتور یا افت فشار روغن عموما باعث روشن شدن چراغ چک موتور نمی شوند اما چراغ هاي اخطار دیگر را روشن می کنند.
اخطار:
اگر چراغ هاي اخطار دیگر مانند دمای آب موتور، فشار روغن یا چراغ هاي اخطار مربوط بـه شارژ باطری روشن باشند یا موتور خودروی شـما کارکرد غیرعادی مانند صدای پت پت اگزوز، احتراق نا منظم، خاموش شدن یا افت قدرت داشته باشد یا بو و صدای غیر عادی داشته باشد و دود کند آنرا متوقف کنید. زیرا ممکن اسـت یک مشکل جدی رخ داده باشد کـه اگر بـه رانندگی ادامه دهید منجر بـه ایجاد مشکلات اضافی یا تعمیر پرهزینه موتور شود.
نحوه خواندن کد هاي خطا
تنها راه اطلاع از علت روشنشدن چراغ چک این اسـت کـه یک دستگاه عیب یاب بـه محل اتصال دستگاه OBD II در اتومبیل وصل کنید. سپس دستگاه عیب یاب کد یا کد هاي خطایی کـه در سیستم ثبت شده اسـت را نشان می دهد. اکثر دستگاه هاي عیب یاب علاوه بر نشان دادن کد خطا دریک خط بـه توصیف یا تعریف آن می پردازند. برخی دستگاه هاي کدخوان ساده ممکن اسـت فقط شماره کد خطا رابه شـما نشان دهند و هیچ توصیف یا تعریفی ازآن ارائه نکنند.
توجه:
بدون دستگاه عیب یاب نمیتوانید علت روشنشدن چراغ چک را شناسایی کنید. بااینحال در بعضی اتومبیل ها می توانید از طریق صفحه نمایش اطلاعات راننده بـه کدهای خطا دسترسی پیدا کنید. البته باید شیوه انجام اینکار را بلد باشید. اگر دستگاه عیب یاب ندارید تعداد زیادی از فروشگاه هاي لوازم یدکی و حتی بعضی تعمیرگاه ها بـه صورت رایگان دستگاه رابه خودروی شـما متصل کرده و کد هاي خطا را برای شـما تعبیر می کنند.
اگر در کامپیوتر خودروی شـما کد خطا ثبت شده اسـت باید چـه کار کنید؟
شماره کدها را یادداشت کنید. تا زمانیکـه این اطلاعات را یادداشت نکردید کدهای خطا را پاک نکنید زیرا بعداً برای شناسایی مشکل بـه آنها نیاز خواهید داشت. این کدها بشما اطلاع میدهند کـه چـه سنسورها یا دستگاههایي با مشکل مواجه شدهاند. اگر دستگاه عیبیاب درباره کد ثبت شده توضیحی ارائه نداد باید از هر منبع ممکن مانند اینترنت یا دفترچه تعمیرات ماشین معنای آنرا پیدا کنید.
نحوه پاک کردن کد هاي خطا
بهترین و مطمئن ترین راه برای پاک کردن کد هاي خطا استفاده از یک دستگاه عیب یاب اسـت. این دستگاه با کامپیوتر اتومبیل ارتباط برقرار می کند و بـه آن فرمان پاک کردن کد ها را صادر می کند ودر هیچ یک از تنظیمات ذخیره شده در حافظه کامپیوتر کـه برای حفظ کارکرد عادی ماشین الزامی اسـت تغییری ایجاد نمی کند. بدترین روش برای پاک کردن کد هاي خطا قطع اتصال کابل باطری اسـت.
بـه گزارش مجله پارس ناز، در اکثر اتومبیل هاي قدیمیتر کـه قبل از سال 1996 تولید شده اند با کشیدن کابل باطری حتی بـه مدت چند ثانیه یا درآوردن فیوز برق کامپیوتر اتومبیل کد هاي خطا پاک می شوند ولی همراه با آن تمام تنظیمات دیگری کـه بـه مرور زمان در حافظه کامپیوتر اتومبیل ذخیره شده اند نیز پاک می شوند.
توجه:
با پاک کردن کد هاي خطا چراغ چک برای همیشه خاموش نمی شود. دیر یا زود دوباره کد ها در سیستم ثبت می شوند و چراغ چک دوباره روشن می شود مگر این کـه مشکل یا مشکلاتی کـه در ابتدا باعث شدند کد هاي خطا در سیستم ثبت شوند شناسایی و رفع شوند.
احتیاط:
کشیدن کابل باطری برای پاک کردن کد هاي خطا در تعداد زیادی از خودرو هـای مدل 2006 و جدیدتر ایده خوبی نیست زیرا باعث می شود تنظیمات حیاتی از حافظه کامپیوتر اتومبیل پاک شود کـه در کارکرد گیربکس اتوماتیک، سیستم تهویه مطبوع و موارد دیگر تاثیر منفی می گذارد.
نکته پایانی:
پاک کردن کد هاي خطا با دستگاه عیب یاب یا با کشیدن کابل باطری تمام مواردی کـه سیستم OBD بر آنها نظارت دارد رابه حالت صفر بر می گرداند، یعنی اتومبیل شـما تا زمانی کـه تمام این موارد اجرا و کامل نشوند یا بـه عبارتی سیستم آماده نشود مورد تایید آزمایش آلایندگی توسط دستگاه عیبیاب OBD قرار نمی گیرد.
